Χρηστίδης, Δ. Α., Νασιοπούλου, Γ., Πασαλίδου, Χ., και Γιαγλής, Γ. Δ. Επίδραση της εκπαίδευσης σε τεχνικές χαλάρωσης και διαχείρισης του στρες στα καταθλιπτικά συμπτώματα κεφαλαλγικών υποκειμένων. Αναρτημένη εργασία στο 9ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας. Ελληνική Ψυχολογική Εταιρία. Ρόδος. (Μάιος 2003).
Περίληψη:
Στόχος: Ο προσδιορισμός της επίδρασης που μπορεί να έχει η εκπαίδευση σε τεχνικές χαλάρωσης και διαχείρισης του στρες στα καταθλιπτικά συμπτώματα ατόμων που υποφέρουν από κεφαλαλγίες.
Μεθοδολογία: 15 κεφαλαλγικοί, ηλικίας 18-46 μ.ο.25,6 ±7,11 έτη, 4 άντρες, 11 γυναίκες
Για τη μέτρηση του καταθλιπτικού συναισθήματος χρησιμοποιήθηκε η δεύτερη έκδοση του Beck Depression Inventory, BDI-II (μεταφρασμένη και προσαρμοσμένη στα Ελληνικά). Το ερωτηματολόγιο συμπληρώθηκε πριν και μετά την παρέμβαση. Η παρέμβαση είχε χρονική διάρκεια ενός μηνός και περιελάμβανε: α) μια ομαδική συνάντηση με στόχο την κατάρτιση των συμμετεχόντων σε θέματα που αφορούν στη νευροφυσιολογία του στρες, καθώς και σε τεχνικές αντιμετώπισής του και στους παθογενετικούς μηχανισμούς των κεφαλαλγιών και β) τέσσερις ατομικές συναντήσεις με στόχο την εκπαίδευσή τους σε ασκήσεις χαλάρωσης (διαφραγματικές αναπνοές, μυϊκή σάρωση και καθοδηγούμενη φαντασίωση). Επίσης, δόθηκαν οδηγίες για τακτική, καθημερινή εξάσκηση σε ατομικό επίπεδο.
Ευρήματα: Ο μέσος όρος βαθμολογίας στο BDI-II των υποκειμένων πριν την παρέμβαση ήταν 13,93±8,52, ενώ μετά την παρέμβαση μειώθηκε στατιστικώς σημαντικά κατά 5,73 μονάδες στο 8,20±7,90 (t(14)=2,875, p<0,05). Η αλλαγή αυτή συνεπαγόταν μάλιστα και αλλαγή της κλινικής κατηγορίας στο 46,67% αυτών των ατόμων. Στατιστικώς σημαντική διαφορά ανιχνεύθηκε σε 4 θέματα-ερωτήσεις του BDI-II: ενοχή, μείωση κατά 0,27±0,46 μονάδες, t(14)=2,26 - αυτοκριτική, μείωση κατά 0,4±0,63 μονάδες, t(14)=2,45 - αλλαγές στον ύπνο, μείωση κατά 0,47±0,83 μονάδες, t(14)=2,17 - κόπωση, μείωση κατά 0,53±0,74 μονάδες, t(14)=2,78.
Συμπέρασμα: Μέσα από τη συστηματική εκπαίδευση στη χαλάρωση και στις τεχνικές διαχείρισης του στρες παρατηρήθηκε ότι υπήρξε μείωση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων, παράλληλα με τη μείωση των κεφαλαλγικών επεισοδίων. Φαίνεται λοιπόν πως η αλλαγή στην αντιμετώπιση των στρεσογόνων γεγονότων και η εκμάθηση κοινωνικών δεξιοτήτων, που συνεπάγονται της εκπαίδευσης αυτής, οδήγησαν στο να μειωθούν τα αισθήματα ενοχής, να βελτιωθεί η αυτοεικόνα των συμμετεχόντων, να αντιμετωπιστούν οι διαταραχές ύπνου και να μειωθεί το αίσθημα κόπωσης. Διακόπηκε, με τον τρόπο αυτό, ο φαύλος κύκλος κατάθλιψης- κεφαλαλγίας και επιβεβαιώθηκε η ερευνητική υπόθεση.